Aziz Nesin

Asıl adı Mehmet Nusret’tir.

20 Aralık 1915’te, İstanbul Heybeliada’da doğdu.

1924’te İstanbul Süleymaniye’deki adı daha sonra İstanbul 7. İlkokul olarak değiştirilecek olan “Kanuni Sultan Süleyman İptidai Mektebi’nin 3. sınıfına girdi.

İki yıl Darüşşafaka Lisesi’nde okuduktan sonra, 1935’de Kuleli Askeri Lisesi’ni, 1937’de Ankara’da Harp Okulu’nu bitirip Asteğmen oldu.

1939’da Askeri Fen Okulu’nu bitirdi.

Askerliği müddetince Trakya’da, Erzurum’da, Erzincan’da çeşitli kıta görevlerinde bulundu.

1944’de Ankara’da Harp Okulu’nda açılan ilk tank kursuna katıldı.

Aynı yıl Zonguldak’ta uçaksavar top mevzileri yaptırmakla da görevlendirildikten sonra üsteğmen rütbesindeyken “görev ve yetkisini kötüye kullandığı” suçlamasıyla askerlikten uzaklaştırıldı.

Askerlikten ayrılmasının ardından bir süre bakkallık, muhasiplik gibi işler yaptı.

1945 yılında ise gazeteciliğe başladı.

Yedigün, Karagöz ve Tan’da çalıştı.

4 Aralık 1946’da bir grup üniversite gencinin Tan gazetesini yakması üzerine, sekiz sayı süren, “Cumartesi” adlı haftalık magazin dergisini çıkarmaya girişti.

Bu dergi denemesi de sonlanınca, “Vatan” gazetesinde çalışmaya başladı.

Aynı yıl, ilk bağımsız yapıtı olan “Parti Kurmak Parti Vurmak” adlı 16 sayfalık broşürü de yayınlanmıştı.

1946’da Sabahattin Ali’yle birlikte Marko Paşa mizah gazetesini çıkardı.

“Nereye Gidiyoruz?” adlı yazısı nedeniyle; 12 Ağustos 1947’de on ay ağır hapis ve üç ay on gün de Bursa’da “emniyet-i umumiye nezareti” altında bulundurulma cezasına çarptırıldı.

İkinci kitabı Azizname’yi 1948’de çıkardı. Taşlamalardan oluşan bu kitap için İstanbul 2.Ağır Ceza Mahkemesinde dava açıldı. 4 ay tutuklu olarak süren dava sonunda mahkumiyet almadı; ancak 1949 yılında İngiltere Prensesi Elizabeth, İran Şahı Rıza Pehlevi, Mısır Kralı Faruk birlikte Ankara’daki elçilikleri aracılığıyla Türkiye Dışişleri Bakanlığı’na resmen başvurarak, bir yazısında kendilerini aşağıladığı iddiasıyla aleyhine dava açınca 6 ay hapse mahkum edildi.

1951’de kitapçı dükkanı, daha sonra da bir fotoğraf stüdyosu açtı.

1954’te Akbaba dergisinde takma adlarla öyküler yazmaya başladı.

1956’da, Kemal Tahir ile birlikte Düşün Yayınevi’ni kurdu.

1958’de “Dolmuş-Karikatür” dergisi ile birleşerek 1963’e dek yayıncılığı tek başına sürdürdü. Bir yandan da Yeni Gazete, Akşam ve Tanin’de günlük köşe yazıları yazdı. 1962’de 42 sayı yaşayacak olan “Zübük” adlı mizah dergisini çıkardı.

Yayınevinin Şubat 1963’te yanması üzerine, yazarlığı tek uğraş edindi.

1972’de Nesin Vakfı’nı kurdu. Vakıf’ta, her yıl belirli sayıda alınan kimsesiz ve yoksul çocukların bakım ve eğitimlerini üstlendi. Kitaplarının tüm gelirini vakfa bıraktı.

1977’de Türkiye Yazarlar Sendikası Başkanlığı’na seçildi.

Nesin, 1989’da “Demokrasi Kurultayı”nın toplanmasında etkin görev aldı ve oluşturulan “Demokrasi İzleme Komitesi”nin iki başkanından biri oldu.

2 Temmuz 1993’de Pir Sultan Abdal etkinliklerine katılmak üzere Sivas’a gitti. 37 kişinin yaşamını yitirdiği Madımak Oteli katliamından sağ kurtuldu.

Yazar, söyleşi ve imza günü için gittiği Çeşme Alaçatı’da, 5 Temmuz’u 6 Temmuz’a bağlayan gece sabaha karşı geçirdiği kalp kriziyle yaşama veda etti.

7 Temmuz 1995’de vasiyeti gereği hiçbir tören yapılmaksızın ve yeri belli olmayacak şekilde Çatalca’daki Nesin Vakfı’nın bahçesine gömüldü. Ardında 80 yıllık mücadele, sayısız başarı ve “Nesin Vakfı”‘nı bıraktı.

Ankara Uluslararası Film Festivali çerçevesinde verilen özel ödüllerin arasında “Aziz Nesin Emek Ödülü” verilmektedir.

YAYINLANMIŞ KİTAPLARI:

HİKAYELERİ:

Parti Kurmak ve Parti Vurmak (1946)

Geriye Kalan (1953)

İt Kuyruğu (1955)

Yedek Parça (1955)

Fil Hamdi (1956)

Damda Deli Var (1956)

Koltuk (1957)

Kazan Töreni (1957)

Deliler Boşandı (1957)

Mahallenin Kısmeti (1957)

Ölmüş Eşek (1957)

Hangi Parti Kazanacak? (1957)

Toros Canavarı (1957)

Memleketin Birinde (1958)

Havadan Sudan (1958)

Bay Düdük (1958)

Nazik Alet (1958)

Gıdıgıdı (1958)

Aferin (1959)

Kördöğüşü (1959)

Mahmut ile Nigar (1959)

Hoptirinam (1960)

Gözüne Gözlük (1960)

Ah Biz Eşekler (1960)

Yüz Liraya Bir Deli (1961)

Bir Koltuk Nasıl Devrilir (1961)

Biz Adam Olmayız (1962)

Yeşil Renkli Namus Gazı (1964)

Sosyalizm Geliyor Savulun (1965)

İhtilali Nasıl Yaptık (1965)

Rıfat Bey Neden Kaşınıyor (1965)

Vatan Sağolsun (1968)

İnsanlar Uyanıyor (1972)

Hayvan Deyip Geçme (1973)

Seyyahatname (Duyduk Duymadık Demeyin) (1976)

Büyük Grev (1978)

Benim Delilerim (1979)

70 Yaşım Merhaba (1984)

Kalpazanlık Bile Yapılamıyor (1984)

Maçinli Kız için Ev (1987)

Nah Kalkınırız (1988)

Rüyalarım Ziyan Olmasın (1990)

Aşkım Dinimdir (1991)

Gözünüz Aydın Efendim (1997)

Herkesin İşi Gücü Var (2005)

Bende Çocuktum (1979

 

ROMANLARI:

Kadın Olan Erkek (1955)

Gol Kralı Sait Hopsait (1957)

Erkek Sabahat (1957)

Saçkıran (1959)

Zübük (1961)

Şimdiki Çocuklar Harika (1967)

Tatlı Betüş (1974)

Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz (1977)

Surnâme (1976)

Tek Yol (1978)

 

ANILARI:

Bir Sürgünün Hatıraları (1957)

Böyle Gelmiş Böyle Gitmez (1. bölüm 1966, 2. bölüm 1976)

Poliste (1967)

Salkım Salkım Asılacak Adamlar (1987)

Rüyalarım Ziyan Olmasın (1990)

 

MASALLARI:

Memleketin Birinde (1953)

Hoptirinam (1960)

Uyusana Tosunum (1971)

Aziz Dededen Masallar

La Fontaine’nin Yazamadığı Masal

 

 TAŞLAMALARI:

Azizname (1948)

 

 FIKRA KİTAPLARI:

Nutuk Makinası (1958)

Az Gittik Uz Gittik (1959)

Merhaba (kitap) (1971)

Suçlanan ve Aklanan Yazılar (1982)

Ah Biz Ödlek Aydınlar (1985)

Korkudan Korkmak (1988)

 

GEZİ NOTLARI:

Duyduk Duymadık Demeyin (1976)

Dünya Kazan Ben Kepçe (1977)

 

OYUNLARI:

Biraz Gelir misiniz (1950)

Bir Şey Yap Met (1959)

Toros Canavarı (1963)

Düdükçülerle Fırçacıların Savaşı (1968)

Çiçu (1970)

Tut Elimden Rovni (1970)

Hadi Öldürsene Canikom (1970)

Beş Kısa Oyun (1979)

Bütün Oyunları (Adam Yayınları) (1981)

Maçinli Kızın Evi(1959)

Başarımı Karılarıma Borçluyum (1992)

 

 ŞİİRLERİ:

Sondan Başa (1984)

Bağışla (1986)

Kendini Yakalamak (1988)

Hoşçakalın (1990)

Sivas Acısı (1995)

En Uzun Maraton

Kimin Var ki

 

 KONUŞMALARI:

İnsanlar Konuşa Konuşa (1988)

Çuvala Doldurulmuş Kediler (1995)

 

 ALDIĞI ÖDÜLLER:

1956 – Altın Palmiye, İtalya (Kazan Töreni adlı öyküsüyle)

1957 – Altın Palmiye, İtalya (Fil Hamdi adlı öyküsüyle)

1966 – Altın Kirpi, Bulgaristan (Vatani Vazife adlı öyküsüyle)

1968 – Milliyet Gazetesi 6. Karacan Armağanı Birincilik Ödülü (Üç Karagöz adlı oyunuyla)

1969 – Krokodil Ödülü, Sovyetler Birliği (İnsanlar Uyanıyor adlı öyküsüyle)

1970 – Türk Dil Kurumu Tiyatro Ödülü (Çiçu adlı oyunuyla)

1975 – Lotus Asya-Afrika Yazarlar Birliği Ödülü

1977 – Bulgaristan Uluslararası Gülmece Kitapları Yarışması Hitar Petar Ödülü

1978 – Madaralı Roman Ödülü (Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz adlı romanıyla)

1985 – TÜYAP Halkın Seçtiği Yılın Yazarı

 Türk edebiyat tarihine iz bırakmış bu değerli insanı, ölüm yıl dönümünde saygı ve rahmetle anıyorum.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir