MUSTAFA FAZIL KÜÇÜK

Kıbrıs Cumhuriyeti’nde Cumhurbaşkanı Yardımcılığı yapmış, tanınmış Kıbrıslı Türk siyaset ve devlet adamı olan Fazıl Küçük, 14 Mart 1906 tarihinde, Lefkoşa’ya bağlı Ortaköy’de doğmuştu.

İlkokulu Haydarpaşa’da bulunan ve müdürünün adından dolayı “Tarakçı Mektebi” olarak  tanınan okulda tamamladı.

O zamanlar Rüştiye olarak bilinen ortaokulu bitirdikten sonra İdadi’ye (Lise) devam etti. Lise öğrenimini İstanbul Özel İstiklal Lisesi'nde tamamladı (15 Ağustos 1926).

Fazıl Küçük02İstanbul Dar-ül Fünun Tıp Fakültesinin birinci sınıfını bitirdikten sonra, önce Fransa ve daha sonra İsviçre'ye giderek Lozan Üniversitesi'nde tıp öğrenimini tamamladı.

Paris’te beş yıl uzmanlık öğrenimi gördükten sonra, 1937’de Kıbrıs’a döndü ve Lefkoşa’da serbest hekim olarak çalışmaya başladı.

Halkçı kişiliğinden ve mesleğindeki başarısından dolayı kendisini topluma çok çabuk sevdirdi. Fakir halkın ve köylülerin Lefkoşa’ya en fazla uğradığı gün olan Cuma günleri halka parasız tedavi uyguladı ve bunu doktorluğu bıraktığı son güne kadar sürdürdü.

Dr. Fazıl Küçük'ün, aktif siyasi hayata atılması, her ne kadar adaya döndüğü 1937 yılında başlarsa da, siyasi faaliyetleri daha gerilere 1931'e kadar uzanır.

Dr. Fazıl Küçük, daha bir üniversite öğrencisi iken, Türk Maarifinin İngiliz müdürler tarafından yönetilmesinde ısrar eden Kavanin Meclisi'nin Türk üyelerine karşı çetin bir mücadeleye girmişti.

Dr. Fazıl Küçük, bütün siyasi hayatı boyunca, gayretlerini Türk okulları ile Evkaf İdaresi'nin Türk halkına devredilmesi için, Sömürge Hükümeti'ni ikna etme üzerinde topladı ve sırasında onlarla açık mücadeleye girdi.

1931 yılında Rumların isyanı ardından ara verilen belediye seçimleri 21 Mart 1943'te tekrar yapıldığı zaman, Dr. Fazıl Küçük muhaliflerine karşı büyük bir zafer kazandı. Altı yıl Lefkoşa Belediye Meclis Üyesi olarak görev yaptı.

Dr. Fazıl Küçük, zamanın tek Türk gazetesi olan "SÖZ"de toplum sorunları hakkında kendi görüşlerini belirten birçok yazı yayınladı.

1941'de "SÖZ" gazetesi yayınını durdurduktan sonra halkının haklarını savunmak, bunlar için mücadele etmek ve halkı bilinçlendirmek amacıyla 14 Mart 1942'de kendi gazetesi olan "HALKIN SESİ"ni yayınlamaya başladı.

Fazıl Küçük01

18 Nisan 1943'te oluşturulan Kıbrıs Adası Türk Azınlığı Kurumu (KATAK)'nun kurucuları arasındaydı.

Daha sonra KATAK'tan ayrılarak, 23 Nisan 1944'te Kıbrıs Milli Türk Halk Partisi'ni (KMTHP) kurdu.

Dr. Fazıl Küçük'ün partisi kısa sürede birçok yerleşim yerinde şubeler açtı.

Parti programındaki ana hedeflerden biri de adanın Yunanistan'a ilhakını (ENOSİS) önlemekti.

Dr. Küçük, daha sonra iktisadi kalkınmada önemli bir rol oynayacak olan Evkaf İdaresi'nin Türk halkına devredilmesini sağlamak amacıyla 29 Kasım 1948 tarihinde, bütün kasaba ve köylerden gelen halkın katıldığı büyük bir miting düzenledi.

Bu mitingde polislerle küçük bir çatışma oldu ve bunun neticesi olarak İngiliz Sömürge Hükümeti, Türk halkının kendi meselelerine müdahale edilmesine artık izin vermemeye azimli olduğunu anladı.

Kıbrıs Milli Türk Halk Partisi, 23 Ekim 1949 tarihinde KATAK ile birleşerek Kıbrıs Milli Türk Birliği Partisi adı altında yeniden yapılandı. Dr. Fazıl Küçük, oyçokluğuyla bu yeni oluşumun da başına getirildi.

Dr. Fazıl Küçük, ayrıca Kıbrıs Türk İşçi Birlikleri ile Rumlardan ayrı meslek birliklerinin kurulmasını teşvik etti.

Dr. Küçük'ün gayretleri, sonuç vermeye başladı. Şeriye Mahkemeleri kaldırılarak, yerine Türk Aile Mahkemeleri kuruldu. Müftülük makamı tekrar canlandırıldı. İngiliz Sömürge Hükümeti, Türk Tali Okullarını ve Evkaf'ı Türk halkına devretti.

Dr. Küçük, o yıllarda devamlı olarak Türkiye’ye gelerek, Kıbrıs Türk halının sorunlarını anlatmaya çalıştı. Ne var ki, mevcut hükümetlerden beklediği yardımı göremedi. Bunun üzerine, Kıbrıs davasını Türk Milleti’ne mal edebilmek için Anadolu’yu karış karış gezdi. Türk halkına, Kıbrıs’ta başlattığı mücadeleyi anlatabilmek için büyük şehirlerde mitingler düzenledi..

Fazıl Küçük05

O’nu destekleyenler ilk önce öğrenci dernekleri, onun ardından sivil toplum örgütleri ve basın oldu. Bıkmadan, usanmadan verdiği mücadele zamanla Türkiye halkının tüm birimleri tarafından kabul gördü.

1954 yılından sonra, Kıbrıs'ın uluslararası ilgiyi çeken bir konu haline geldi.

1 Nisan 1955 tarihinde Rumlar, Yunanistan tarafından gönderilen Grivas adında bir emekli Albay’ın liderliğinde EOKA’yı kurdular. Bu örgütün hedefi ENOSİS idi.

EOKA; kuruluşundan kısa bir süre sonra vahşi saldırılarını Kıbrıs Türkleri’ne yönlendirdi.

Kıbrıslı Türkler zor günler geçiriyorlardı.

Bölgesel ve Amatör gönüllülerden oluşan “VOLKAN” ve “ 9 EYLÜL CEPHESİ” adlı yer altı direniş örgütleri kuruldu.

Ne var ki bu örgütler dağınık, eğitimsiz ve küçük oldukları için askeri yapıya sahip olan EOKA’ya  karşı Türk toplumunun savunmasını yapabilecek konuma ulaşamadılar.

Türk Milleti’nin de desteğini arkasına alan Dr. Fazıl Küçük, Kıbrıs Türk halkının EOKA'ya karşı direnebilmesi için Kıbrıs’ın İstikbâli İçin Türk Mukavemet Birliği ( KITEMB) adlı örgütü kurdu. Daha sonra en büyük silahlı mücadeleyi verecek olan TMT (Türk Mukavemet Teşkilatı) 'nin zirvesinde bulundu..

Fazıl Küçük12

15 Ağustos 1955 tarihinde, partinin ismi kongre kararı ile "Kıbrıs Türktür Partisi" şeklinde değiştirildi.

Dr. Küçük, yine 1955 yılında Türkiye, Yunanistan ve İngiltere Dışişleri Bakanları arasında yapılan üçlü konferansı izlemek üzere, diğer iki Türk delege ile birlikte Londra'ya gitti. Bu münasebetle Londra'daki Kıbrıslı Türkler tarafından 4 Eylül 1955'te düzenlenen ve 5 bin kişinin katıldığı Trafalgar Meydanı'ndaki büyük mitingde bir de konuşma yaptı.

Dr. Küçük, mücadelenin en zor günleri olan 1958 yılında Türkiye'ye gitti ve Kıbrıs ile ilgili olarak Türkiye'nin her tarafında düzenlenen büyük mitinglerde, Kıbrıs Türklerinin davasını müdafaa eden konuşmalar yaptı. Mücadelenin Türkiye'de benimsenmesine yardımcı oldu.

Aynı yılın Kasım ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda yapılan Kıbrıs görüşmelerini izlemek üzere New York'ta bulundu.

Kıbrıs Türk halkının tezini dünyaya tanıtmak amacıyla "Halkın Sesi Gazetesi” ni ayrıca İngilizce olarak da yayınladı.

Türkiye ve Yunanistan Başbakanlarının da katılımıyla 17 Şubat 1959’da Londra’da yapılan konferansta Kıbrıs Türk halkını temsil etti ve daha sonra sömürge döneminden Kıbrıs Cumhuriyeti’ne geçişi getiren anlaşmaları imzaladı.

KIBRIS CUMHURİYETİ VE İLK CUMHURBAŞKANI YARDIMCISI

Kıbrıs Cumhuriyeti kuruluş anlaşmalarına göre Cumhurbaşkanı Rum olurken, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ise Türk olacaktı. Kıbrıs Türk halkı O'nu bir kurtarıcı olarak gördüğünden 3 Aralık 1959'da rakipsiz olarak Kıbrıs'ın ilk Cumhurbaşkanı Yardımcısı seçti.

Fazıl Küçük03

Fazıl Küçük04

1962 yılı Temmuz ayından Aralık ayına kadar kırsal bölgelerin sorunları konusunda uzman bir ekiple birlikte, bütün Türk köyleri ile bazı Rum köylerini ziyaret etti ve bu gezilerini tamamladıktan sonra ayrıntılı bir rapor hazırlayarak, suretlerini sorumlu hükümet makamlarına gönderdi.

Rumların 21 Aralık 1963 tarihinde “Kanlı Noel Olayları” diye adlandırılan Türklere karşı başlattıkları saldırıların ardından oluşturulan Genel Komite'nin başkanlığını yaptı.

Bu komitenin yerine 27 Aralık 1967 tarihinde Geçici Kıbrıs Türk Yönetimi kuruldu ve başına da yine Dr. Fazıl Küçük geçti.

Dr. Fazıl Küçük, 18 Şubat 1973 tarihinde Geçici Kıbrıs Türk Yönetimi’ndeki görevinden ve Cumhurbaşkanı Muavinliği'nden ayrılarak, yerini Rauf R. Denktaş'a bıraktı.

Ancak gazetesindeki mücadeleyi sürdürerek, Halkın Sesi'ni Kıbrıs Türkü'nün davasına bayrak yapmaya devam etti. Siyaset hayatını sürdürdü. Halkın haklı taleplerini savunmaktan geri kalmadı.

Fazıl Küçük

Dr. Küçük, 1980'li yılların başında rahatsızlandı ve iki-üç yıllık hastalık döneminde de Halkın Sesi'nde makaleler yazıp çeşitli sorunlarla ilgili görüşlerini sunuyordu. Dr. Küçük, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin 15 Kasım 1983’te kurulmasını büyük bir sevinçle yaşadı. Ölümünden önce verdiği son demeçte de, hastalığının geçtiğini söylüyor ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurulmasını görmesi ile hayata yeniden kavuştuğunu vurguluyordu.

Dr. Fazıl Küçük, 1983 yılında hastalandı 15 Ocak 1984 tarihinde tutulduğu hastalıktan kurtulamayarak tedavide bulunduğu Londra'nın Westminster bölgesindeki hastahanede , 78 yaşında hayata gözlerini yumdu.

Fazıl Küçük09

Kıbrıs Türk halkının özgürlük mücadelesi lideri Dr. Fazıl Küçük, vefatından sonra, önce KKTC’ne getirilerek  geçici istirahatgâhına defnedildi.

Lefkoşa yakınlarındaki Hamitköy'de  bulunan ve o güne kadar Mumcu Tepe olarak bilinen yerde 1987’de yapımına başlanan Dr. Fazıl Küçük’ün Anıtkabri, 8 Aralık 1989’da tamamlandı. Aynı gün, saat 12 00’de, burada düzenlenen dinî bir törenle, Fazıl Küçük’ün naaşı geçici bulunduğu yerden alınarak o günden sonra Anıt Tepe olarak adlandırılan Mumcu Tepesi' ndeki ebedî istirahatgâhına nakledildi.

Fazıl Küçük10

Fazıl Küçük’ün Anıttepe’deki Anıtkabri

Kendisini Kıbrıs Türklüğü’ne adamış, saygın bir devlet adamıydı.

1968 yılında Geçici Kıbrıs Türk Yönetimi Başkanı iken kendisiyle tanışmış ve o zamanki görevim gereği  pek çok kez  bir araya gelmiştik.

Özgürlük mücadelesinin lideri  Dr. Fazıl Küçük'ü derin bir saygı ve rahmetle anıyorum.

fazıl Küçük07

Cumhurbaşkanlığı Sarayı Bahçesindeki Büstü

Fazıl Küçük11

Dr. Fazıl Küçük Anısına Yapılan Anıt

 

(Yazının İlk Yayım Tarihi: 15 Ocak 2014)

 aakyol

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir