ŞEYH-ÛL MÜVERRİHİN PROF. DR.HALİL İNALCIK

Cambridge Uluslararası Biyografi Merkezi (Cambridge International Biographical Center) tarafından, dünyada sosyal bilimler alanında sayılı 2000 bilim adamı arasında gösterilen Emeritus (Profesörlükten emekli olmuş, ancak aynı unvanını taşıyarak görev yapan) Prof. Dr. Halil İNALCIK, Şeyh-ûl müverrihîn ( Tarihçilerin Şeyhi) olarak tanımlanır; tam adı Halil İbrahim İNALCIK’tır.

Halil İnalcık

Prof. Dr. Halil İNALCIK

Babası Kırım göçmenlerinden Seyit Osman Nuri Bey, annesi Ayşe Bahriye Hanım’dır. Çeşitli kaynaklarda, doğum tarihi 7 Eylül 1916 olarak geçmektedir.

Ayrıntılı biyografisinin yer aldığı “Tarihçilerin Kutbu” “Halil İnalcık Kitabı”nda, bizzat kendisi doğum tarihi hakkında şunları söylemektedir:

“Eskiden doğum tarihlerini Kuran’ın arkasına yazarlardı, kaybolmuş onlar. Annem, ‘Sen doğduğun zaman İngilizler Haydarpaşa Garı’nı bombalıyorlardı’ derdi. Sonradan nüfus tarihi hep sorun oldu. (Not: Doğum tarihinin 7 Eylül 1916 olarak tespiti, İngilizlerin Haydarpaşa Garı’nı bombalama tarihine göre sonradan belirlenmiş.) İlk ismim Halil BOZKURT idi. Babamın Ankara’da imal ettiği Bozkurt kolonyası onunla bağlantılı. Cumhuriyet’in ilk paraları üzerinde Bozkurt vardır. Soyadı kanunu çıkınca vaktiyle gidip Bozkurt’u tecil ettirmemişiz, oradaki memur da bize kanun gereği üç ay sonra İNALCIK’ı uygun görmüş. İNALCIK aslında tarihî bir şahsiyet. Cengiz Han, İslâm memleketlerine hücuma başladığı zaman, Otrar Valisi  İNALCIK’tı. Cengiz’e karşı  gelmiş.”

Küçük Halil, ilkokul hayatına İstanbul’da Saraçhane yokuşundaki Numune-i İrfan Mektebi’nde başladı; Aile 1925’te Ankara’ya taşınınca, Himaye-i Etfal (Çocuk Esirgeme Kurumu) karşısındaki Gazi Mektebi’ne girdi.

1929 yılında, orta okul için Sivas’taki Muallim Mektebi’nin birinci sınıfına kayıt oldu. Bir sene sonra, 1930 yılında, Ankara’daki Gazi Muallim Mektebi’ne nakledildi; ilk kısımda iki sene okudu.

1933 yılında, Balıkesir Muallim Mektebi’ne gitti ve lise eğitimini burada tamamlayarak 15 Eylül 1935’te mezun oldu.

Balıkesir Öğretmen Okulu Diploması

Aynı yıl, 1935 yılında, Gazi Terbiye Enstitüsü’ne müracaat etti; burada iki sene okuduktan sonra bir liseye öğretmen olarak atanacaktı; Giriş sınavını kazandı.

Fakat, Sadri MAKSUDİ’nin yönlendirmesiyle, fakülte sınavına girdi, kazandı ve 1935’te Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’ne (AÜDTCF) başladı.

Yeni Çağ Tarihi Kürsüsü’nde M. GÖKER, B. S. BAYKAL ve F. KÖPRÜLÜ’nün derslerini takip etti. 1940’ta mezun olan İNALCIK, Timur üzerinde hazırladığı bir seminerle Fuad KÖPRÜLÜ’nün dikkatini çekti, onun takdir ve tavsiyesiyle 30 Nisan 1940’da AÜDTCF Yeni Çağ Kürsüsü’ne ilmî yardımcı tayin edildi.

1942’de Türkiye’de sosyo-ekonomik tarih yazıcılığının ilk örneklerinden biri olan “Tanzimat ve Bulgar Meselesi “ adlı teziyle doktor oldu (Ankara: TTK, 1943).

halil öinalcık 4

28 Nisan 1942’de AÜDTCF Yeni Çağ Kürsüsü’ne asistan olarak atanan İNALCIK, 15 Aralık 1943’te “ Viyana’dan Büyük Ricat’te Osmanlı İmparatorluğu ve Kırım Hanlığı” unvanlı teziyle doçentliğe atandı.

1944’te askere gitti.

1945’te DTCF’de Arap Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde tanıştığı Şevkiye IŞIL ile evlendi.

Levazım  Teğmen olarak iki yıl 29 gün askerlik yaptıktan sonra  30 Temmuz 1946’da terhis oldu.

 Araştırma sahasını doktora tezinden itibaren Osmanlı İmparatorluğu’nun sosyal ve ekonomik meselelerine yoğunlaştıran İNALCIK, İstanbul’da Osmanlı arşivlerinde ve Bursa şer’iyye sicilleri üzerinde araştırmalar yaptı. 1947’de Türk Tarih Kurumu (TTK) üyeliğine seçildi.

10 Şubat 1948’de tek çocuğu, kızı Gülhan doğdu.

1949 yılında  AÜDTCF tarafından bilgi, görgü ve çalışma alanındaki ihtisasını artırmak üzere İngiltere’ye gönderildi.  British Museum’da Türkçe yazmalar üzerinde çalıştı ve Calendar of State Papers serisinde Osmanlı tarihine ait kayıtları topladı. Londra Üniversitesi, School of Oriental and African Studies’de (SOAS) Prof. Paul WİTTEK’in seminerlerine katıldı. Bu seminerlere katılan  B. LEWİS, V. MENAGE, V. PARRY, E. ZACHARİDOU gibi tarihçilerle tanıştı. Dünyanın en önemli arşivlerinden İngiltere, Public Record Office’te Osmanlı İmparatorluğu ile ilgili kaynak taraması yaptı.

1 Haziran 1950’de DTCF Fakülte Kurulu, İNALCIK’ın İngiltere’deki çalışmalarını bir sene daha uzatmaya karar verdi. Paris’te toplanan Milletlerarası Tarihi İlimler Kongresi’ne katıldı.  Annales okulunun (École des Annales ) kurucularından Fernand BRAUDEL ile tanıştı. Onun 1949’da yayınlanan "La Méditerranée et le monde méditerranéen à l’époque de Philippe II" (II. Felipe Döneminde Akdeniz ve Akdeniz Dünyası) adlı çığır açan eseri İNALCIK üzerinde derin etki yaptı ve Türkiye’de bu eseri tanıtan bir yazı yazdı (1950).

Rahatsızlığı nedeniyle İngiltere’deki çalışmasına, uzatılan bir yılı tamamlayamadan son verdi ve 1 Şubat 1951’de Türkiye’ye üniversitedeki görevine döndü.

 1951’in yaz aylarında Bursa Şer’iyye Sicilleri üzerinde çalışmaya başlayarak bu sicillerin önemi belirten bir makale yazdı. Osmanlı hukuku ve sosyal hayatı açısından son derece kıymetli bilgiler içeren 280 defterlik bu koleksiyonunun tasnif edilip ciltlenmesi için girişimde bulundu. Bu girişim neticesinde Topkapı Sarayı’ndaki atölyede ciltlenip temizlenerek tekrar Bursa’ya gönderilen siciller bugün Bursa Arkeoloji Müzesi’nde araştırıcıların istifadesine açılmıştır.

1952 yılında, “Timariotes Chretiens en Albanie aux XV. Siecle d’apres un registre de Timars Ottoman” adlı makalesi Profesörlük yolunu açtı.

İNALCIK, 2 Haziran 1952’de “Viyana Bozgun Yıllarında Osmanlı-Kırım Hanlığı İşbirliği” teziyle Profesörlük pâyesi aldı. 

1953–54 ders yılında Columbia Üniversitesi School of International Affairs’a Ziyaretçi Profesör olarak davet edildi. Prof. Tibor HALASİ- KUN ile işbirliği içinde Türk- Osmanlı araştırmalarının yerleşmesi için çalıştı.

8-19 Eylül 1953’te Princeton Üniversitesi’ndeki “A Colloquim on Islamic Culture Relations to the Contemperary World” adlı kolokyuma katıldı.

1954 yılında TTK yayınlarından kariyeri açısından en önemli eserlerinden olan “Fatih Devri Üzerinde Tetkikler ve Vesikalar ve Hicri 835 Tarihli Sûret-i Defter-i Sancak-i Arvanid” çıktı.

 1956-57’de Rockefeller Vakfı’nın bursuyla Harvard Üniversitesi’nde “research fellow” olarak bulundu. Amerikan tarihi derslerini izledi. Harvard Üniversitesi’nde ayrıca Prof. H. A. R. GİBB’in İslâm Tarihi derslerini izledi. Harvard profesörlerinden W. LANGER’in teklifi üzerine An Encyclopaedia of World History’nin Osmanlı kısmını gözden geçirmeyi üstendi (bkz. eserin 4. baskısı).

1957’de Türkiye’ye döndü. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde (AÜSBF)  (1972 yılına kadar) Osmanlı, Avrupa ve Amerika tarihi okuttuğu gibi  “İdari Teşkilât Tarihi” ve “Devrim Tarihi” derslerini de üstlendi.

Bu yıllarda İnalcık, yurt içinde ve Batı memleketlerinde birçok kongreye bildiri vererek katıldı.  1958’de Münih’te düzenlenen XI. Uluslararası Bizantinistler Kongresi’nde “The Problem of the Relationship between Byzantine and Ottoman Taxation” başlıklı bildirisini okudu.

1959’da, University of London’un İngİltere’de konferanslar verme daveti üzerine, Mayıs ayında School of Oriental and African Studies’de iki konferans, 14 Mayıs’ta Durham’da bir konferans ve 20 Mayıs’ta Edinburg’ta bir seminer verdi.

1960’ta ders vermek üzere İsrail İbranî Üniversitesi’ne davet edildi.

Aynı yıl, yaz aylarında Millî Birlik Komitesi’nin isteği üzerine Güneydoğu bölgesine üniversiteden bir heyetle inceleme gezisi düzenledi. Toprak meseleleri hakkındaki araştırmaları dolayısıyla çağrıldığı toplantıda bölgenin meselelerinin tespiti için bir Güneydoğu Enstitüsü kurulmasını teklif etti. Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü’nün (TKAE) kuruluş döneminde faaliyetlerde bulundu.

1961 yılı Nisan ayında, DTCF’den bir heyetle Kıbrıs tarihi üzerine araştırma yapmak üzere Kıbrıs’a gitti. Burada, Kıbrıs Vakıflar İdaresi’nde Kıbrıs kadılıklarına ait 56 sicil defterini tespit etti ve bunlar üzerinde çalıştı.

1961 yılı Temmuz ayından 1962 yılı Ocak ayına kadar Beyrut’ta Prof. Zeine’nin daveti üzerine konferanslar verdi.Bu arada Arapçasını da ilerletti.

1962 yılında, yurt dönüşü davet üzerine Hollanda’ya giderek  Amsterdam Üniversitesi Doğu Tetkikleri Enstitüsü’nde “Turkey and Europe” başlıklı bir konferans verdi.

1962 sonbaharında New York’ta The Social Science Research Council’in düzenlediği Conference on the Political Modernization of Japan and Turkey’de bir bildiri sundu.

1966’da Uluslararası Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Kurumu’na “Association Internationale des Etudes du Sud-Est Européenne- AIESEE” Uluslar arası Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Kurumu) üye seçildi, burada Türk tarih ve kültürünün tanıtılması yolunda büyük gayret sarf etti.

1971-74 yılları arasında bu kurumun başkanlığını yaptı.

1967’de Münih’te “Congre International des Oriantalistes” (Uluslararası Müsteşrikler Kongresi)’ne katılıp bildiri sundu.

 Aynı yıl Princeton ve Pennsylvania üniversitelerinde “ Visiting Professor” ( Misafir Profesör)  olarak dersler verdi.

1968’de Londra ve Paris’te üç ay Bibliothèque Nationale ve arşivlerde  araştırmalar yaptı. G. VEINSTEIN ve M. BERENDI ile birlikte  II. Bayezid devrine ait bir Mukataa Defteri üzerinde çalışmalar yaptı.

1969’da Londra Üniversitesi’nde School of Oriental and African Studies’te “The Economic History of Middle East Studies” başlıklı konferansa katılarak bildiri sundu.

AIESEE’nin Sofya toplantısında kendisinden istenen Osmanlı Devrinde Balkanlar raporunu Fransızca olarak sundu.

 Yine 1969’da Türkolog Tibor HALAS- KUN  ile birlikte Osmanlı araştırmaları için büyük önem taşıyan “Archivum Ottomanicum” dergisini çıkarmaya başladı.

1971’de İngiltere Royal Historical Society tarafından “Corresponding Member” seçildi.

Aynı yıl Harvard Üniversitesi  “Center for Middle Eastern Studies” (Ortadoğu Araştırmaları Merkezi) davetlisi olarak iki konferans verdi.

1972’de yirmi yıl “Osmanlı Tarihi”, “Avrupa tarihi” ve “Amerika Tarihi” derslerini verdiği Ankara Üniversitesi DTCF’den emekli oldu.

Aynı yıl, Chicago Üniversitesi ‘nden “İmtiyazlı Profesör” önerisiyle bir davet aldı ve bu öneriyi kabul ederek Chicago Üniversitesi’nde Tarih Bölümü’nde Profesör olarak Osmanlı Tarihi, Osmanlı Sosyal ve Ekonomik Tarihi üzerinde çalışmaya başladı.

 1973’te kariyerinin en önemli eserlerinden “The Ottoman Empire: Classical Age” kitabı Londra’da yayımlandı. Büyük ilgi gören kitap, arka arka 7 Balkan diline ve Arapçaya çevrildi. Günümüzde dünya üniversitelerinde okutulan temel kitaplar arasındadır.

Aynı yıl Cumhuriyet’in kuruluşunun 50. yıldönümü münasebetiyle Chicago Üniversitesi’nde Prof. Fahir İZ ile birlikte “Continuity and Change in Turkish Society and History” ve AIESEE’nin desteği ile İstanbul’da, “İstanbul: Crossroads of Civilisations and Cultures” konferanslarını düzenledi.

1974’te AIESEE’nin Macaristan’da tertip edilen üçüncü kongresinde “The Mediterranean and the Balkans” başlıklı bildirisini sundu.

Amerikan Tarih Derneği’nin (American Historical Association) yıllık toplantısında “Braudel’s Thesis, Turkish Perpective” başlıklı bildirisini sundu.

Aynı yıl, Ohio State Üniversitesi’nde “İstanbul” üzerine konuşma yaptı.

Yine aynı yıl, Londra’da  The Royal Historical Society’ye muhabir üye seçildi.

1976’da Dumbarton Oaks’ta (Washington) düzenlenen Urban Societies in the Mediterranean Worldsempozyumuna “Galata (Pera) after 1453” başlıklı bildiri ile katıldı.

 1977’de New York Binghamton’da “The Impact of the Annales School on Ottoman Studies and New Finding” başlıklı konuşmayı yaptı.

İstanbul’da “Türkiye’nin Sosyal ve Ekonomik tarihi” uluslar arası kongresini düzenledi.

Osman OKYAR ile beraber Hacettepe Üniversitesi’nde “International Association for Social and Economic History of Turkey” adında bir dernek kurdu. Bu uluslar arası ilim cemiyeti ilk kongresini 11–13 Temmuz 1977’de Hacettepe Üniversitesi’nde topladı.Sayın İNALCIK, halen her üç senede bir toplanan kongrenin başkanlığını yürütüyor.

mıştır. Bu cemiyet sonuncusu 2005’te Venedik’te olmak üzere Avrupa’nın muhtelif şehirlerinde on uluslar arası kongre düzenlemiştir.                                                                 

 1978’de Royal Asiatic Society tarafından “Honorary Fellow” (Şeref Üyesi) seçildi.

Aynı yıl Prof. G. VEINSTEIN’ın daveti üzerine Paris’e giderek F. Braudel için tesis edilen Maison de L’Homme’da Osmanlı toprak meseleleri üzerine iki konferans verdi.

12–14 Haziran 1978’de Princeton Üniversitesi’nde düzenlenen Osmanlı İmparatorluğu’nda Millet Sistemi üzerindeki kongrede “Ottoman Archival Materials on the Millets” bildirisini sundu.

17–21 Haziran tarihleri arasında Babolasar’da (İran) katıldığı 19. Yüzyılda İran ve Osmanlı İmparatorluğu’nda Toplum ve Ekonomi konferansında “Aga and Reaya in the Social and Political Transformation of the Ottoman Empire” başlıklı konuşmayı yaptı.

1979’da New York’ta Amerikan tarih Derneği’nin yıllık toplantısında “The Emergence of Large Farms” üzerine bir konuşma yaptı.

1980’de Utah’ta  Salt Lake City Üniversitesi kendisini bir hafta seri konferans vermek üzere davet etti.

 Aynı yıl Nejat GÖYÜNÇ ve Heath LOWRY ile birlikte Osmanlı Araştırmaları Dergisi’ni (Journal of Ottoman Studies) çıkarmaya başladı.

1983 Haziran’ında Paris’te L’école des hautes études en sciences sociales’da “Geleneksel Tarım ve Timar Sistemi” üzerine bir konuşma yaptı.

Aynı yıl Cambridge Üniversitesi profesörlerinden Peter BURKE ile beraber UNESCO’nun The History of Scientific and Cultural Development of Mankindserisinin 5. cildinin (History of Humanity-Scientific and Cultural Development: From the Sixteenth to the Eighteenth Century, London: Kegal Paul) editörlüğünü üstlendi.

Amerikan Bilim ve Sanat Akademisi (American Academy of Arts and Sciences) üyeliğine ve Türk Araştırmaları Enstitüsü’nün (Institute of Turkish Studies-Washington) yönetim kurulu üyeliğine seçildi.

Mayıs 1985’te Türk-Arap İlişkileri Vakfı’nın desteğiyle İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde düzenlenen Osmanlı Arşivleri ve Osmanlı Araştırmaları sempozyumunda “Osmanlı Arşivlerinin Türk ve Dünya Tarihi Bakımından Önemi”ni içeren açılış konuşmasını yaptı.

 Halil İNALCIK 1986’da yaklaşık 15 yıldan beri çalışmakta olduğu Chicago Üniversitesi’nden emekli  (Professor Emeritus) oldu.

Aynı yıl Boğaziçi Üniversitesi Prof. İNALCIK’a fahri doktora verdi. İslâm Tarihi, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi Ödülü’nü aldı.

1987 yılında Atina Üniversitesi, kendisine fahri doktora verdi.

1 Nisan 1989’da eşi Şevkiye IŞIK vefat etti; üzüntüsünden ve evden uzaklaşmak için Londra’ya gitti.

Halil İnalcık 2

1990- 1992 yılları arasında Princeton Üniversitesi’nde Misafir Profesör olarak çalıştı.

1991 yılında TC Dışişleri Bakanlığı’ndan Yüksek Hizmet Madalya ve Diploması aldı.

1992 yılında Konya Selçuk Üniversitesi’nden fahrı doktora aldı. ODTÜ Prof. Mustafa PARLAR Eğitim ve Araştırma Vakfı Ödülü’nü kazandı.

1993 yılında Ankara’ya taşındı ve Bilkent Üniversitesi’nde tarih bölümünü kurdu.

İsrail’de Kudüs’te Hebrew University of Jerusalem ve Bükreş’te University of Bucharest kendisine fahri doktora verdi.

Eren Yayınları’ndan çıkan “Osmanlı İmparatorluğu Toplum ve Ekonomi” kitabıyla Sedat Simavi Vakfı’ndan Sosyal Bilim Alanı’nda “Yılın En İyi Eseri” ödülünü aldı.

Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurulu’na üye seçildi.

Türkiye Bilimler Akademisi’ne “Şeref Üyesi” oldu.

Cambridge Harward Üniversitesi’nde “Ziyaretçi Profesör” olarak bir sömestr ders verdi.

25- 26 Ekim 1993 tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenen “Lozan Konferansı’ nın 70. Yılı Ulusal Semineri” nde “Oturum Başkanlığı” yaptı.

2 Kasım 1993’te Universitatea “ Babes- Bolyai”- Napoca Tarih Bölümü’nde konferans verdi.

1994 yılında dört meslektaşıyla birlikte yazdığı “An Economic and Social History of the Ottoman Empire”, Cambridge’de yayımlandı.

“Middle East Studies Association of USA and Canada” (MESA) Şeref Üyesi seçildi.

1995 yılında The British Academy kendisine “Corresponding Member” payesi verdi.

Bursa Uludağ Üniversitesi kendisine “Fahri Doktora “ verdi.

 Ankara Romanya Büyükelçiliği kendisine “Titulesco Medal of High Service” ödülünü verdi.

American Historical Associaton (Amerikan tarih Derneği) ve Bükreş The Nicolas Iorga Historical Institute tarafından kendisine “Şeref Üyeliği” verildi.

1997’de Encyclopedia of Historians and Historical Writing’de biyografisi yayımlandı.

1998 yılında Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in elinden “İstanbul Üniversitesi Türkiyat Enstitüsü Ödülü” nü aldı.

Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurulu’na yeniden beş yıl için atandı.

Vakıflar Genel Müdürlüğü Araştırma Kurulu’na üye seçildi.

Princeton Üniversitesi Yakındoğu Araştırmaları Danışma Kurulu’na yeniden üye seçildi.

Kültür Bakanlığı’nın Osmanlı devletinin 700. Kuruluş yıldönümü çerçevesinde kurulan “Osmanlı Bilim ve Kültür Mirasının 700. Yılı Anma Programı” komitesine üye seçildi.

Leiden’de E.J.Brill firması tarafından çıkarılan “The Ottoman Empire and Its Heritage” serisine Prof. S. FAROQHI ile editör seçildi.

Eren yayınları “Tarih Tezleri” serisinin editörlüğünü yaptı.

1999’da Balıkesir Üniversitesi’nden şükran plâketi aldı.

2000 yılında Türk Kültürü’ne Hizmet Vakfı’ndan Şükran Ödülü aldı.

2001 yılında Sofya Üniversitesi kendisine “Fahri Doktora” verdi.

2002 yılında Society of Maternal- Fetal Medecine and Perinatolagy, Turkey Hellenic Society of Perinatal Medecine’den Soranos Dostluk Ödülü’nü aldı.

2002 yılında İslâm Konferansı Teşkilâtı kendisine teşekkür plâketi verdi.

2002 yılında TC Kültür Bakanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’nü aldı.

Vehbi Koç Ödülleri’nde seçici kurul üyeliği yaptı.

Aynı yıl (2002) Macar Cumhurbaşkanı’nın elinden Macaristan Liyakat Nişanı aldı.

2003 yılında Türkiye Yazarlar Birliği kendisine şükran beratı verdi.

Aynı yıl Milli Savunma Bakanlığı ödülünün ardından Ankara Üniversitesi kendisine şükran plâketi verdi.

Sayın İNALCIK,  Yalova’da, 21 Ağustos 2003 günü, “Osmanlı Devleti’nin günümüzde Yalova sınırları içinde bulunan Altınova İlçesi Hersek Köyü’nde (günümüzde mahalle) Bizans ordusunu yenerek devlet olma vasfı kazandığını”, ayrıntılarıyla açıkladı. Bu açıklama kamuoyunda geniş yankı buldu.

2004 yılında Bursa Büyükşehir Belediyesi Bursa Kültür Sanat ve Turizm Vakfı, “Bursa Ulusal Kültür Yaşamına Katkı Ödülü” verdi.

2004 yılında T.C. Cumhurbaşkanlığı, Kültür ve Sanat Büyük Ödülü verdi.

Aynı yıl Kırgızistan Manas Üniversitesi, Fahri Doktorluk unvanı verdi.

2005 yılında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fahri Doktorluk unvanı verdi.

2006 yılında İstanbul Koç Üniversitesi Fahri Doktorluk unvanı verdi.

2007 yılında Edirne Trakya Üniversitesi Fahri Doktorluk unvanı verdi.

27 Temmuz 2009 günü, Yalova’da, Yalova Üniversitesi ve Bilkent Üniversitesi’nin katkılarıyla “Osmanlı Devleti’nin Kuruluş Tarihi Sempozyumu” yapıldı.Davetlilere bir sunum yapan Prof. Dr. Halil İNALCIK, Osmanlı Beyliği’nin devlet statüsünü 1302 yılında Yalova’da Bizans’a karşı yaptığı Bafeus (Koyunhisar) Savaşı’yla kazandığını söyledi.

Halil İnalcık Bafeus

Sayın Halil İnalcık, Bafeus Muharebesi hakkında açıklamada bulunurken…

Sempozyum sonunda Yalova Üniversitesi Rektörü, İNALCIK'a 16. Şeref doktorasını vererek cübbe giydirdi; Yalova Belediye Başkanı da İNALCIK'a "Fahri Hemşehrilik" beratı takdim etti.

Yalova Belediyesi ve Halil İnalcık Osmanlı Tarihi Araştırmaları Enstitüsü, 27 Temmuz 2010 tarihinde, Termal’de "Osmanlı Tarihi Sempozyumu" düzenledi. Sempozyumun açılış oturumunda konuşan Sayın İNALCIK, Osmanlı Devleti'nin 1302 yılında bugünkü Yalova sınırları içinde yapılan Bafeus Savaşı'yla devlet olma statüsü kazandığı iddiasını tekrarladı.

2012’de, Uluslar arası Türk Kültür Teşkilâtı (TÜRKSOY), Sayın İNALCIK’a  “TÜRKSOY  ONUR MADALYASI” verdi.

YAYIN KURULUNDA OLDUĞU BİLİMSEL DERGİLER

•  “Turcica “ (Paris)

•  “Studia Islamica”(Paris)

•  Harvard Ukrainian Studies (Cambridge)

•  International Journal of Turkish Studies (Madison, Wisconsin)

•  East European Quarterly (Boulder, Colorado)

•  Türk Tarih Kurumu Belgeler Dergisi (Ankara)

•  Islamic Studies (Islamabad)

•  Doğu Batı (Ankara)

 

BAŞLICA KİTAPLARI:

• Tanzimat ve Bulgar Meselesi, Ankara: TTK, 1943.

• Hicri 835 Tarihli Suret-i Defter-i Sancak-ı Arvanid, Ankara: TTK, 1954.

• Fatih Devri Üzerinde Tetkikler ve Vesikalar, Ankara: TTK, 1954.

• Kanûnnâme-i Sultânî ber Mûceb-i Örf-i Osmanî: II. Mehmed ve II. Bayezid Devirlerine Ait Yasaknâme ve Kanûnnâmeler, Ankara: TTK, 1956 (R. Anhegger ile birlikte).

• The Ottoman Empire: the Classical Age, 1300-1600, London: Weidenfeld and Nicholson, 1973.

• Gazavât-ı Sultân Murâd b. Mehemmed Hân İzladi ve Varna Savaşları (1443-1444) Üzerinde Anonim Gazavâtnâme, Ankara: TTK, 1978 (M. Oğuz ile birlikte).

• Tursun Beg, The History of Mehmed the Conqueror, Chicago-Minnesota: American Research Institute, 1978 (R. Murphey ile birlikte).

• The Ottoman Empire: Conquest, Organization and Economy, London: Variorum Reprints, 1978.

• Türkiye’nin Sosyal ve Ekonomik Tarihi / Social and Economic History of Turkey (1071-1920), Ankara: Meteksan, 1980 (editör, O. Okyar ile birlikte).

• Studies in Ottoman Social and Economic History, London: Variorum Reprints, 1985.

• Osmanlı İmparatorluğu Toplum ve Ekonomi Üzerinde Arşiv Çalışmaları, İncelemeler, İstanbul: Eren, 1993.

• The Middle East and the Balkans under the Ottoman Empire, Bloomington: Indiana University Turkish Studies and Turkish Ministry of Culture Joint Series Volume 9, 1993.

• The History of the Black Sea Trade: the Register of Customs of Caffa. Cambridge: Cambridge University Press, 1993.

• Süleyman the Second and his Time, İstanbul: Isis Press, 1994 (editör, C. Kafadar ile birlikte).

• An Economic and Social History of the Ottoman Empire, Cambridge: Cambridge University Press, 1994 (1300-1600 arasını Halil İnalcık yazdı, editör, D. Quataert ile birlikte).

• From Empire to Republic: Essays on Ottoman and Turkish Social History, İstanbul: Eren, 1995.

• Essays in Ottoman History, İstanbul: Eren, 1998.

. History of Humanity (editor, Peter Burke ile birlikte), 1999

• Osmanlı, 12 Cilt, İstanbul: Yeni Türkiye Yayınları, 1999 (editör, N. Göyünç, E. İhsanoğlu, Y. Halaçoğlu ile birlikte).

. Ottoman Civilization (Gunsel Renda ile birlikte) 2003

Şair ve Patron, Doğu Batı yayınları, 2003.

• Osmanlı’da Devlet, Hukuk, Adâlet, İstanbul: Eren, 2000.

• Şâir ve Patron, Patrimonyal Devlet ve Sanat Üzerinde Bir İnceleme, Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2003.

• Osmanlı Uygarlığı, 2 Cilt, İstanbul: Kültür Bakanlığı, 2004 (editör, Günsel Renda ile birlikte; İngilizcesi, Ottoman Civilization)

• Doğu Batı Makaleler I, Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2005.

• Tanzimat / Değişim Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu, Ankara: Phoenix Yayınları, 2006 (editör, M. Seyitdanlıoğlu ile birlikte).

• Turkey and Europe in History, İstanbul: Eren, 2006.

• Atatürk ve Demokratik Türkiye, İstanbul: Kırmızı Yayınları, 2007.

• Devlet-i Aliyye Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar-1 (2009)

.Osmanlılar (Fütuhat, İmparatorluk, Avrupa ile İlişkiler) 2010

. Kuruluş ve İmparatorluk Sürecinde Osmanlı (Devlet, Kanun, Diplomasi), 2011

. Rönesans Avrupası Türkiye'nin Batı Medeniyetiyle Özdeşleşme Süreci, İş Bankası yayını, 2011.

. Osmanlı ve Modern Türkiye, Timaş yayınları, 2013

. Kuruluş ve İmparatorluk Sürecinde Osmanlı, Timaş Yayınları, 2015

. Devlet-i Aliyye Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar- 2 ( 2015)

. Devlet-i Aliyye Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar- 3 ( 2015)

. Türklük Müslümanlık ve Osmanlı Mirası, Kırmızı Yayınları, 2016

. Osmanlı Tarihinde İslâmiyet ve Devlet, İş Bankası Kültür Yayınları, 2016

 

***************

KAYNAKLAR:

Emine ÇAYKARA, “Tarihçilerin Kutbu, Halil İnalcık Kitabı”, 4. Baskı, Türkiye İş Bankası Yayını, İstanbul, 2005.

Dr. Selim ASLANTAŞ, “Halil İNALCIK’ın Biyografisi”, http://www.inalcik.com/indexTr/

(Sayın Halil İNALCIK hakkında ayrıntılı bilgi arayanların Emine Çaykara’nın hazırladığı “Tarihçilerin Kutbu” adındaki kitabı mutlaka edinmelerini ve/veya  yukarıda verdiğim bağlantıyı tıklayıp incelemelerini öneririm.)

Sayın Halil İNALCIK ile tanışmış olmaktan çok büyük onur duyuyorum.

Sayın İNALCIK’ın ayrıntılı biyografisinin yer aldığı “Tarihçilerin Kutbu” adlı kitapta, beraberken çekilen bir fotoğrafımızın yer aldığını gördüğümde çok şaşırmıştım.

Halil İnalcık ile

Değerli hocamın, hayatının önemli olaylarına yer verdiği kitabında benim resmimin de bulunmasını istemesi, hayatımın en mutlu olduğum olaylarından biridir. Kendilerine  en derin saygı ve şükranlarımı sunuyorum.

(Yazının İlk Yayım Tarihi: 17 Eylül 2014)

aakyol

 

 

YAZIYA EK ( 28 Temmuz 2016):

Sayın Halil İNALCIK, Ankara’ da tedavi gördüğü hastanede, 25 Temmuz 2016 Pazartesi günü saat 19 10’ da, çoklu organ yetmezliği nedeniyle vefat etti.

Ünlü tarihçi için ilk tören 27 Temmuz 2016 Çarşamba günü saat 10 00’ da mezun olduğu ve uzun yıllar ders verdiği Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’ nde yapıldı.

inalcık

Bilkent Üniversitesi Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi’ nde saat 11 30’ da gerçekleştirilen anma etkinliğinin ardından, Bilkent Doğramacızade Camisi’ nde kılınan öğle namazı sonrası toprağa verilmek üzere vasiyeti gereği İstanbul’a uğurlandı.

Prof. İNALCIK, 28 Temmuz 2016 Perşembe günü, Fatih Camii’ nde öğle namazını müteakip kılınan cenaze namazından sonra Fatih Camii Haziresi’ nde toprağa verildi.

İNALCIK, hayatında belirlediği en önemli hedefi gerçekleştirdiğini belirterek, “Hedefim, Türklerin tarihini bir yabancı değil, bir Türk gözüyle yazmaktı, ömrümü bu amaca hasrettim” demişti.

Ardında boyu kadar eser, binlerce öğrenci, herkese ders almaları gereken çalışkanlık, heves ve metod bırakarak giden, Türkiye Cumhuriyeti’ nin yetiştirdiği en büyük tarihçilerden olan Prof. İNALCIK, ileri görüşlü, ATATÜRK devrimlerini  içten benimsemiş bir aydındı.

İmparatorluk zamanında doğmuş, iki padişah gören, Cumhuriyet döneminin her ânını yaşayıp her hadiseye şahitlik eden,  devletinin tarihini yazan  ve bu sahada “Hocaların Hocası” mertebesine ulaşan Sayın İNALCIK’ a ait olan aşağıdaki dörtlük oldukça anlamlıdır:

“Dehr-i fânîden nice cân, nice cânânlar geçer,

Bezm-i işretten aceb mestâne yârânlar geçer,

Bir nefestir cânımız yâr, leblerinde ber-kârâr,

Hey, bu fânûs-u safâ bir gün söner, canlar geçer.”

Ülkemize ve Türk tarihine hizmetleri için bütün Türk Dünyası ona minnettardır.

Değerli hocamın aziz hatırası önünde saygıyla eğiliyorum.

Allah rahmet eylesin, nur içinde yatsın, mekânı cennet olsun!

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir