SULTAN ABDÜLHAMİT VE ASKERÎ HASTANE

31 Temmuz 2016 günü Resmî Gazete' de yayımlanan 669 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname ile Askerî Hastaneler Sağlık Bakanlığı’ na bağlandı.

Askeri hastanelerin Sağlık Bakanlığı'na bağlanmasıyla bakanlık bünyesine geçen Gülhane Askerî Tıp Akademisi Haydarpaşa Eğitim Hastanesi'nin adı, “Haydarpaşa Sultan Abdülhamid Eğitim ve Araştırma Hastanesi” olarak değiştirildi.

hp1

Ülke genelinde, 26 ilde askeriyeye ait 32 hastane ile bir rehabilitasyon ve bakım merkezi başkanlığının Sağlık Bakanlığı'na bağlanmasının ardından Anadolu Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreteri, Haydarpaşa Eğitim Hastanesi’ nin ad değişikliği kararını şöyle açıkladı:

“Tıp fakültelerinin kuruluşu Abdülhamid Han dönemine denk gelir. Bizim açımızdan anlamlı olduğu için hastaneye onun ismini verdik. “ (Sabah, 29 Ağustos 2016)

Tarih sayfalarını çevirmenin zamanıdır.

Osmanlıda çağdaş anlamda ilk tıp eğitimi 2 inci Sultan Mahmut döneminde başladı.

Orduya askerî hekim ve askeri cerrah yetiştirmek üzere, 14 Mart 1827 tarihinde Tıbhane-i Âmire ile Cerrahhane-i Mamure açıldı.

Tıp hekimi yetiştiren bu iki okul, 2 inci Sultan Mahmut döneminde, 1836 yılında birleştirildi ve yeni okula Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane adı verildi.

Sultan Abdülmecit döneminde ( 1839- 61), Karacaahmet ile Selimiye Kışlası arasındaki Kavak Kasrı ile Marmara Denizi’ ne bakan hafif meyilli alanda, 1844 yılında bir askerî hastane yapılmaya başlandı.

Sultan Abdülmecit’in Hassa Askeri için yapılan hastanenin inşaatına Süvari Mirlivalığından emekli Hacı Hüseyin Paşa nezaret etti.

Hastane bir yıllık bir çalışma sonucunda tamamlandı ve 1846 yılında hasta kabulüne başlandı.

Günün ihtiyaçlarına göre sağlık hizmetlerini yürütmekte bulunan hastane 1853-54 Kırım savaşları sırasında hasta ve yaralıların hizmetine tahsis edildi.

Sultan Abdülaziz ( 1861- 1876) döneminde, 1867 yılında, Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiye açıldı.

2 inci Sultan Abdülhamit  ( 1876- 1909) döneminde (günümüzdeki Gülhane Askeri Hastanesi’ nin temeli sayılabilecek), Topkapı Sarayı’ nın Marmara Denizi’ bakan yönünde, sarayın gül bahçesinde  “Gülhane Seririyat Hastanesi ve Askerî Tatbikat Mektebi” açıldı.

2 nci Sultan Abdülhamit ( 1876- 1909) döneminde, Haydarpaşa Asker Hastanesi ile Selimiye Kışlası arasında yapımına başlanan yeni binanın inşaatı henüz sona ermeden 1903 yılında, Gülhane Seririyat Hastanesi ve Askerî Tatbikat Mektebi buraya taşınarak yeni öğretim dönemine burada başladı.

Yine 2 nci Sultan Abdülhamit döneminde, 1909 yılında, İstanbul’ da bulunan üç tıp okulu ( Gülhane Seririyat Hastanesi ve Askerî Tatbikat Mektebi + Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane + Mekteb-i  Tıbbiye-i Mülkiye) birleştirildi ve yeni okula Tıp Fakültesi adı verilerek sonradan İstanbul Üniversitesi adı verilen Darülfunun-ı Osmaniye’ ye bağlandı.

Gülhane Seririyat Hastanesi ve Askeri Tatbikat Mektebi’ nde Alman ekolü; Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane ve Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiye’ de Fransız ekolü hakim olduğundan, Gülhane  Müdürü Wieting’ in Harbiye Nezareti’ ne müracaatı ve ısrarıyla, bir süre sonra Gülhane , yeni oluşturulan Tıp Fakültesi’ nden ayrıldı ve bağımsız bir okul durumuna geldi. 

Gülhane Tababet-i Askeriye ve Tatbikat Mektebi adını alan yeni okul, savaş sırasında birkaç yer değişikliğinden sonra 1941 yılında Ankara’ ya taşınarak Haydarpaşa’ daki Tıp Fakültesi’ nden tamamen ayrıldı.

Gülhane Tababet-i Askeriye ve Tatbikat Mektebi, giderek gelişti ve 1947 yılında “Gülhane Askerî Tıp Akademisi” adını aldı.

İstanbul’ da bulunan Haydarpaşa Asker Hastanesi de bir çok aşamadan sonra 1 EKİM 1985 tarihinden itibaren “Gülhane Askeri Tıp Akademisi Haydarpaşa Eğitim Hastanesi” adını alarak Ankara’ da Gülhane Askerî Tıp Akademisi’ ne bağlandı.

669 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname ile Gülhane Askerî Tıp Akademisi Haydarpaşa Eğitim Hastanesi, Ankara’ daki Gülhane Askerî Tıp Akademisi’ nden ayrılarak Sağlık Bakanığı’ na bağlandı ve adı, “Haydarpaşa Sultan Abdülhamid Eğitim ve Araştırma Hastanesi” olarak değiştirildi.

DEĞERLENDİRME:

Haydarpaşa Asker Hastanesi’ ni kuran Sultan Abdülmecit’ tir.

Haydarpaşa Asker Hastanesi, 1985 yılında Ankara’ daki GATA’ ya bağlanmış, 2016’ da GATA’ dan ayrılmıştır.

Gülhane Askeri Tıp Akademisi’ nin kurucusu Sultan 2 inci Abdülhamit’ tir.

2 inci Sultan Abdülhamit döneminde, Haydarpaşa’ daki yeni binada İstanbul’ daki tıp mekteplerinin birleştirilmesiyle Tıp Fakültesi oluşturulmuştur.

İstanbul’ daki Tıp Fakültesi’ ne ve/ veya Ankara’ daki Gülhane Askerî Tıp Akademisi’ nden yeni oluşturulan “Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ ne (muhakkak bir Osmanlı Padişahının adı verilecekse) Gülhane Askeri Tıp Akademisi ile Tıp Fakültesi ' nin ilk kuruluşu onun döneminde olduğu için “Sultan 2 nci Abdülhamit” in adının verilmesi uygun olur.

GATA' dan ayrılmış İstanbul’ daki Haydarpaşa Asker Hastanesi’ ne bir Osmanlı padişahının adı verilecekse “Sultan Abdülmecit”  en uygun olanıdır.

(Yazının İlk Yayım Tarihi: 16 Aralık 2016)

aakyol

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir